Atatürk’ün Nutuk Adlı Eserinde Kürt ve Kürdistan

2
5.370 kez

Ölümünün 77.yılında anılan Türkiye Cumhuriyet’inin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün “Nutuk” adlı eserinde yapılan sözcük taramasında Atatürk’ün 45 yerde “Kürt” 7 yerde de “Kürdistan” sözcüğünü kullandığı tespit edildi.

Nutuk’ta bu sözcüklerin geçtiği yerlere göre ortaya çıkan ilginç tespitler ise şunlar:

 

* Mustafa Kemal Atatürk, Kürtlerin Türk olduğunu asla iddia etmedi ve onlarca cümlesinde “Kürtler ve Türkler” veya “Kürt ve Türk çoğunluğu” ibaresini kullandı.

*Atatürk Malatya ile ilgili bazı olaylara değindiği cümlelerde Zazaların Kürt olduğunu net bir şekilde ifade etti.

*Atatürk’ün Kürdistan sözcüğünün kullandığı bütün cümlelerinden, Kürtlerin yaşadığı yerin adı olarak eskiden beri Kürdistan ibaresinin kullanıldığı anlaşılıyor.

*Nutuk’ta birçok yerde Kürt Halkı ibaresi geçiyor ki Kürtlerin diğer milletlerden ayrı bir halk olduğu o dönemin koşullarında tartışmasız olarak bilindiği ortaya çıkıyor.

* Kürt atlıları, silahlı Kürtler ibarelerinden ordunun lağvedildiği Osmanlı yıkılış sürecinde Kürt silahlı birliklerinin mevcudiyetlerini koruduğu görülüyor.

* Atatürk, Kurtuluş Savaşı’nın ilk günlerinden itibaren bazı Kürtlerin bağımsız bir Kürdistan düşündüğünü belirtirken Kürtlerin ezici çoğunluğunun Müslüman Türk halkından kopmayı asla düşünmediğini ve ortak düşmana karşı birlikte hareket ettiğini belirtiyor.

 

Aşağıdaki alıntılarda kırmızı renkli sözcükler Nutuk’ta  arama sonucu bulunan sözcükleri göstermektedir.

 

“kürt” için 45 adet sonuç bulunmuştur:

 

…inin basılı bildirisi ) Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti`nin Erzurum şubesini ilk olarak kuran kimseler, Doğu illerinde yapılan propagandalar ile bunların hedeflerini, Türklük, Kürtlük – Ermenilik meselelerini bilim, teknik ve tarih açılarından inceleyip araştırdıktan sonra, ilerideki çalışmalarını şu üç noktada topluyorlar (Erzurum şubesinin basılı raporu) : 1. Kesinlikle gö…

 

Milli Kuruluşlar Siyasi Amaç ve Hedefleri

 

Kurulma yolundaki bu dernekler dışında, memleket içinde daha başka birtakım dernek ve kuruluşlar da ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında Diyarbakır, Bitlis, Elâzığ illerinde, İstanbul`dan idare edilen Kürt Teali Cemiyeti vardı. Bu derneğin amacı yabancı devletlerin himâyesi altında bir Kürt devleti kurmaktı. Konya ve dolaylarında İstanbul`dan yönetilen Tealî-i İslâm Cemiyeti`nin kurulmasına çalışılı…

… kuruluşlar da ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında Diyarbakır, Bitlis, Elâzığ illerinde, İstanbul`dan idare edilen Kürt Teali Cemiyeti vardı. Bu derneğin amacı yabancı devletlerin himâyesi altında bir Kürt devleti kurmaktı. Konya ve dolaylarında İstanbul`dan yönetilen Tealî-i İslâm Cemiyeti`nin kurulmasına çalışılıyordu. Memleketin hemen her tarafında itilâf ve Hürriyet, Sulh ve Selâmet Cemiyetleri …

 

Memleket İçinde ve İstanbul’da Milli Varlığa Düşman Kuruluşlar

 

…dir. Anadolu`daki millî teşkilât ilçe ve bucaklara kadar genişledi. İngiliz himayesi altında bağımsız bir Kürdistan kurulması ile ilgili propaganda ortadan kaldırıldı ve taraftarları yola getirildi. Kürtler Türklerle birleşti.

 

Ordu İle Temas

 

…n sabahı, Erzincan Boğazı`nın girişine gelir gelmez, bazı Jandarma erlerinin ve subaylarının heyecanlı ve telâşlı bir şekilde otomobillerimizi durdurduklarını gördük. Durumu açıkladılar : “Dersim Kürtleri `boğazı tutmuşlardır. Tehlike var. Geçilemez.“ Bir subay, merkeze kuvvet gönderilmesini yazmış. O kuvvet gelince tertibat alacak, hücum edecek ve eşkıyayı püskürterek yolu açacakmış. Pekiyi…

…urumu açıkladılar : “ Dersim Kürtleri `boğazı tutmuşlardır. Tehlike var. Geçilemez.“ Bir subay, merkeze kuvvet gönderilmesini yazmış. O kuvvet gelince tertibat alacak, hücum edecek ve eşkıyayı püskürterek yolu açacakmış. Pekiyi ama bu eşkıyanın kuvveti nedir? Neresini nasıl tutmuş? Ne kadar kuvvet ve ne vakit gelecek? Bu sorunlar çözülünceye kadar, geri Erzincan`a dönmek ve kim bilir nice gün…

…inanmadım. Bunu İstanbul Hükûmeti`ne hizmet edeceklerini tahmin ettiğim bazı kimseler tarafından, sırf beni geri dönmeye mecbur etmek için kurulmuş bir plân olarak kabul ettim. İkincisi, eğer Dersim Kürtleri boğazı tutmuşlarsa, bunların alabilecekleri tertibatın, uzak tepelerden yola ateş etmekten ibaret kalması bence çok muhtemeldi. Özet olarak, yürüdük, boğazı geçtik ve 2 Eylül 1919 günü Sivas`a…

 

Sivas Yolunda

 

…indeki Türklerin ve orada iş başında bulunan büyüklerin, bu bölgenin gelecekteki refahını ve serbestçe gelişmesini düşünerek razı olabilecekleri görüşünde olduklarını, yalnız bu görüşlerini, oradaki Kürtlerle işbirliği yapmış olmaları ve Kürtlerin de Ermenilere toprak verme düşüncelerine kesinlikle karşı bulunmaları dolayısıyla açığa vurmak istemediklerini ve hattâ açığa vursalar bile, oradaki Türk …

…lunan büyüklerin, bu bölgenin gelecekteki refahını ve serbestçe gelişmesini düşünerek razı olabilecekleri görüşünde olduklarını, yalnız bu görüşlerini, oradaki Kürtlerle işbirliği yapmış olmaları ve Kürtlerin de Ermenilere toprak verme düşüncelerine kesinlikle karşı bulunmaları dolayısıyla açığa vurmak istemediklerini ve hattâ açığa vursalar bile, oradaki Türk çoğunluğunun, aşağıdaki şartların yerin…

…ları dolayısıyla açığa vurmak istemediklerini ve hattâ açığa vursalar bile, oradaki Türk çoğunluğunun, aşağıdaki şartların yerine getirileceği konusunda kendilerine güvence verilmedikçe bu düşüncede Kürtlerden ayrılmayacaklarını zannettiklerini tespit etmiştir. Şöyle ki Birincisi, Türk ve Kürt çoğunluğunun ve aralarındaki diğer azınlıkların yaşadıkları toprakların bütünlüğü; ikincisi, Türk bağımsızl…

…ğunluğunun, aşağıdaki şartların yerine getirileceği konusunda kendilerine güvence verilmedikçe bu düşüncede Kürtlerden ayrılmayacaklarını zannettiklerini tespit etmiştir. Şöyle ki Birincisi, Türk ve Kürt çoğunluğunun ve aralarındaki diğer azınlıkların yaşadıkları toprakların bütünlüğü; ikincisi, Türk bağımsızlığının tam olarak tanınması ve fiilen garanti edilmesi; üçüncüsü, Türkiye`nin çağdaş medeni…

…üsü, bu hususlarda ve Türklerin gelişmelerinin çabuklaştırılmasında Amerika`nın bize yardımcı olacağını, Cemiyet-i Akvam `a karşı üstlenmesi. 2 – Boşaltılacak topraklardan çıkarılacak olan Türk ve Kürtlerin gönderildikleri yeni topraklarda derhal yerleştirilmeleri ve bu topraklardan hemen yararlanmalarını sağlamak için Amerika`nın yardım etmesi. 3 – O çevrede ve özellikle Erzincan ve Sivas arası…

…r, burada Hey`et-i Temsiliye`mizce son derece üzüntü ve esefle karşılandı. Çünkü, birinci maddede Ermenistan`a Doğu illerimizden toprak verilmesi söz konusu olmaktadır. Oysa, ezici çoğunluğu Türk ve Kürt olan bu illerden bir karış toprağın bile Ermeniler hesabına yazılmasının, bugün için uygulamada mümkün olamayacağı şöyle dursun, unsurlar arasındaki nefret ve öç alma duygusunun dehşet ve şiddeti, O…

… ve Sivas arasında yoğun bir Ermeni topluluğu bulunduğu hayali, bilgisizlik ve vukufsuzluktan başka bir şey değildir: Harpten önce bile, buralarda oturanların büyük çokluğu Türk, birazı Zaza denilen Kürtlerden ve pek azı da Ermenilerden ibaretti. Bugün artık varlığından söz edilecek sayıda Ermeni yoktur. O halde, bu gibi dernekler yetkilerini bilmeli ve bir iş yapmak isterlerse, hiç olmazsa Harbiye …

 

Amerikan Mandası İçin Propagandalar Amerikan Mandası İçin Propagandalar

 

… Galip Bey mi olduğu anlaşılamadı. Fakat biz başka bir bilgi elde ettik. Mister Nowil adında bir İngiliz binbaşısı Bedirhanlılar`dan Kamuran Celadet ve Cemil Bey`lerle birlikte, yanında on beş kadar Kürt atlısı olduğu halde Malatya`ya gelmiş ve mutasarrıf Bedirhanlı Halil Bey tarafından karşılanmışlardır. Harput Valisi de görünüşte bir posta hırsızının peşine düşme bahanesiyle otomobille Malatya`ya …

…n karşılanmışlardır. Harput Valisi de görünüşte bir posta hırsızının peşine düşme bahanesiyle otomobille Malatya`ya gelmiştir. Bu maksatla bunlara Adıyaman`daki müfreze de verilmiştir. Maksatlarının Kürtleri, Kürdistan kurulacağı vaadiyle aleyhimize çevirerek, bize karsı suikast yapılmasına yöneltmek olduğu anlaşılmış ve karsı tedbirlere de başvurulmuştur. Diyelim ki, valiyi ve diğerlerini tutuklatm…

…leyhimize çevirerek, bize karsı suikast yapılmasına yöneltmek olduğu anlaşılmış ve karsı tedbirlere de başvurulmuştur. Diyelim ki, valiyi ve diğerlerini tutuklatmak istiyoruz. Malatya Mutasarrıfı da Kürt aşiretlerini Malatya`ya çağırmıştır. Bu durum üzerine 13` üncü Kolordu bölgesinde faaliyete geçtik. Gereken tedbirler alınmıştır. Yarın aksam Harput`tan gönderilecek bir askerî birlik bozguncuları t…

 

Sivas Kongresi’ni Baltalama Teşebbüsleri

 

…ilesinden Celâdet ve Kâmuran ile Diyarbakırlı Cemil Paşazade Ekrem adlarında üç şahsın, yanlarında, vaktiyle Diyarba kır ilinde aleyhimizde propaganda yapan bir yabancı subay bulunduğu halde silâhlı Kürtlerin koruyuculuğunda Elbistan ve Akçadağ üzerinden Malatya`ya geldikleri, orada Mutasarrıf ve Belediye Başkanı tarafından karşılandıkları“ 13` üncü Kolordu`nun yazısından anlaşılıyor. 15` inci Kolo…

… inci Kolordu Komutanı Kâzım Karabekir Paşa`nın 3` üncü Kolordu Komutanlığı`na bununla ilgili olarak gönderdiği 6 Eylül 1919 tarih ve 529 sayılı şifresinde verilen bilgide : “Yabancı subayın, Türk, Kürt ve Ermeni nüfusunu incelemek üzere, İstanbul Hükûmeti`nin izniyle dolaştığını söyledikleri; Malatya`da bulunan süvari alayının mevcudunun azlığı yüzünden bunları tutuklamaya cesaret edemediği, bunun…

…ci Süvari Alayı Komutanını da 7/8 Eylül gecesi bizzat telgraf başına çağırmış ve görüşmekte idim. Alay Komutanı Cemal Bey `den durumu ve kuvveti hakkında bilgi aldım. Gelenlerin yanlarındaki silâhlı Kürtlerle beraber on beş yirmi kişi kadar olduğunu, alayın da merkezde ancak o kadar kuvveti bulunduğunu söyledi. Ben bu kuvveti yeterli gördüm. Hattâ Süvari ve topçu alayının yalnız subayları yeterli ol…

…r 15` inci Alay`ın Elâzığ`dan hareketini ve kendilerinin tutuklanacaklarını haber alır almaz, bu sabah erkenden kaçmışlardır. Bunların Kâhta`daki Bedir Ağa`nın yanına gittikleri ve oradan alacakları Kürtlerle burayı basmaya gelecekleri söyleniyor. 2 – Herhangi bir kötülüğe yeltendikleri takdirde, bunlar ve Bedir Ağa aşireti hakkında kovuşturma yapılması için Kolordu`dan emir alınmıştır, izlerinde …

…in raporundan sonra bildiriyor. Cemal Bey, kaçakların, İlyas Bey müfrezesinin Elâzığ`dan hareketini haber aldıklarını söylüyor. Oysa telgrafhane Cemal Bey`in gözetimi altındaydı. Sonra, kaçakların Kürtleri toplayıp Malatya`yı basacaklarının söylendiğini de ekliyor. Bu noktalar, Süvari Alay Komutanı hakkında şüphe ve kararsızlık uyandırmaktadır. Daha sonra alınan bilgilerden anlaşıldı ki, Ali Gal…

…an bilgilerden anlaşıldı ki, Ali Galip ve arkadaşlarına 9 Eylül akşamı haber getirilmiş. Ali Galip geceyi uyuma dan hükümet dairesinde geçirmiştir. 10 Eylül`de, yanlarında birkaç jandarma ve silâhlı Kürtle birlikte, hükûmet dairesinde toplanıyorlar, veznedarın odasına giriyorlar, kasayı açıyorlar, yanlarında götürmek üzere altı bin lira sayıp bir kenara koyuyorlar ve kasaya konmak üzere de şu senedi…

…an çok valinin yakalanmasının önemli olduğu da açıktı. O halde, malûm kişilerin kaçmasına göz yumulduğu bir gerçektir. En basit bir yorumla, malûm kimselerin, yanlarındaki beş on silâhlı jandarma ve Kürtle çatışmaktan büyük fenalık çıkabileceği kuruntusu Malatya`dakileri dolaylı yoldan tedbir almaya yöneltmiş ve onlara bu şahısları ürküterek kaçırma yolunu benimsetmiştir, denebilir. 10 Eylül`de İl…

…ş ve onlara bu şahısları ürküterek kaçırma yolunu benimsetmiştir, denebilir. 10 Eylül`de İlyas Bey `e verdiğim talimatta belirttiğim başlıca noktalar: 1- Kaçakların sür`atle yakalanmaları; 2 – Kürtlük akımına asla elverişli bir ortam bırakılmaması; 3 – Malatya`da, mutasarrıflığı Jandarma Komutanı Tevfik Bey` in üzerine alması; uygun namuslu ve vatansever bir zatın da Harput`ta hemen valilik …

…ine de karşı konulacağının belirtilmesi ve gerekli düzen ve tedbirlerin alındığının“ bildirilmesinden ibarettir (Belge: 68). Efendiler, kaçakların, yakındaki veya çevredeki aşiretlerden bir takım Kürtleri toplayabileceklerini, hattâ, Maraş`ta bulunan yabancı kuvvetlerden bile yararlanabileceklerini kesin gibi kabul etmek lâzım geliyordu. Onun için de alınmış olan tedbirleri ve bu işe ayrılmış ola…

… korumaya çalışacakları göz önünde bulundurularak, güvenilir bir iki yüz kişinin yanınızda bulunması başarı sağlama bakımından uygun görülmektedir. Bundan dolayı, daha önce yazdığım gibi, oralardaki Kürtlerden güvenilir yüz elli kadar atlıyı birlikte alarak, oradan niçin gi dildiğini hiç kimseye sezdirmeden, Sivas`a hiç kimsenin beklemediği bir zamanda vararak, vali ve komutanlığı hemen ele alacak v…

…üvenilir bir kimse olan Jandarma Yüzbaşısı Faruk Bey`den biraz önce alınan bilgiler aşağıda verildiği gibidir: Faruk Bey, Kâhta ve çevresinde takipte, Malatya`ya beş saat uzaklıkta ki Raka köyünde Kürtlerin toplandıklarını, şimdi Mutasarrıf ile arkadaşlarının orada bulunduklarını, Siverek`e kadar uzanan bölgedeki aşiretlerin birbiri ardınca buraya gelmekte olduklarını; Dersim aşiretlerine varıncay…

…plandıklarını, şimdi Mutasarrıf ile arkadaşlarının orada bulunduklarını, Siverek`e kadar uzanan bölgedeki aşiretlerin birbiri ardınca buraya gelmekte olduklarını; Dersim aşiretlerine varıncaya kadar Kürtlük adına çağırıldıklarını, Mutasarrıf`ın plânına uyularak önce Malatya`ya saldırıp tamamıyla yağmaladıktan sonra, bütün kuvvetleri ile Sivas`a doğru yürüyeceklerini, Malatya`da bulunan Türkleri öldü…

…vas`a doğru yürüyeceklerini, Malatya`da bulunan Türkleri öldüreceklerini ve süreceklerini, Dersim`lilerin de aynı zamanda Harput`a yürüyeceklerini bildiriyor. Çünkü, mutasarrıfın Malatya`dan gitmesi Kürtlük adına kendilerine karşı büyük bir aşağılama ve hakaret olarak sayılıyormuş. Vali böyle bir yağmaya ve katliama taraftar ve razı olmadığını, ancak, mutasarrıfın düşüncesine de engel olamayacağını …

…karet olarak sayılıyormuş. Vali böyle bir yağmaya ve katliama taraftar ve razı olmadığını, ancak, mutasarrıfın düşüncesine de engel olamayacağını bildirmiştir. Malatya`ya çarpışarak girdikleri zaman Kürt bayrağı çekileceğini ve yanlarındaki İngiliz binbaşısı da Urfa`da bulunan İngiliz tü meninin harekete hazır olduğunu bildirmiş ise de, Hacı Bedir Ağa`nın bunun kabul etmediği ve aşiretlerin, Malatya…

…i İngiliz binbaşısı da Urfa`da bulunan İngiliz tü meninin harekete hazır olduğunu bildirmiş ise de, Hacı Bedir Ağa`nın bunun kabul etmediği ve aşiretlerin, Malatya`nın Kürdistan`ı sayılıp Malatya`da Kürt bayrağı çekilmesinde direndikleri, dün akşam Malatya`ya dönmek isteyen valiyi bırakmadıkları abartılmadan arz olu nur. Şartları aşağıdadır: 1- Valinin yerine dönmesi; 2 – Mutasarrıfın eskiden …

…dan arz olu nur. Şartları aşağıdadır: 1- Valinin yerine dönmesi; 2 – Mutasarrıfın eskiden olduğu gibi yerinde kalması; 3 – Elâzığ`dan gelen askerin geri gönder ilmesi; 4 – Vali yüz silâhlı Kürtle Malatya`ya girdiği zaman huzurun sağlanması ve Sivas`a doğru yürümesi; 5 – Aşiretlerden alınan yedi tüfekle bir tabancanın geri verilmesi; 6 – Yukarıda arz ettiklerime emirleri. İlyas Bey`e …

…te alınmalıdır. 2 – Şu anda Anadolu`nun bütün merkezlerinden Zâtışâhâne`ye, yapılan hainlik arz edilmektedir. Orada da aynı şekilde hareket edilmelidir. 3 – İngiliz binbaşısının sözleri blöftür. Kürtlerin de birleşip toplanabilseler bile, asker kuvveti karşısında ne dereceye kadar başarı gösterebileceklerini takdir buyurursunuz. 4 – Bedir Ağa ` yı, Keven aşiretinin reislerini ve bu haince hare…

…elge : 75). İlyas Bey, telgrafıma verdiği cevapta, “bir saldırı halinde, şiddetle karşı konulması kesin olarak kararlaştırılmıştır.“ dedikten sonra, “eldeki kuvvet, Malatya`yı uzun bir süre bir Kürt saldırısına karşı savunmaya yeterli değildir. Bunun için elden gelen sür`atle yardımcı kuvvetler gönderilmesine emir buyrulması bir kere daha istirham olu nur“ dedi (Belge: 76). İlyas Bey`e gereğ…

 

Ali Galip Olayı

 

…ne başlandı: 1 – Bildirinin birinci maddesinde, tasarlanan ve kabul edilen sınırların en düşük düzeyde bir istek olmak üzere elde edilmesinin sağlanması gereği ortaklaşa kabul edildi. Görünüşte, Kürtlere bağımsızlık kazandırmak gayesiyle yapılmakta olan bozguncu propagandaların önüne geçme hususu uygun bulundu. Bugün için düşman işgali altında bulunan bölgelerden Çukurova (Kilikya)`yı, Arabistan…

 

Amasya Mülakatı

 

…eri etrafa yayılmıştır. Bu işin hızlandırılması kaçınılmazdır. Anadolu`daki örgütümüzün bazı plânları Kuva-ı Milliye`ce anlaşılmış. Özellikle Ankara ve Kayseri de aleyhimizde çalışmalar başlamıştır. Kürt Cemiyeti söz verdiği halde bir varlık gösteremedi. Çetelerimizden bir kısmı yok ediliyor. Ne olursa olsun tasarlanan kabine mutlaka iktidara getirilmelidir. Ali Rıza Paşa`nın, plânlarımızı önleyici …

…şkınlık içinde dinledim. Casus benim çevremde midir; yoksa sizin çevrenizde mi? ——————————————————————————– Onbirinci Mektup Aziz üstadım, Kürt Teali Cemiyeti`ndeki yakın dostlarımızla görüştüm. Yeni geldiklerinden, birkaç gün sonra verilen talimat çerçevesinde hazırlık yapacaklarını, yalnız Kürt aşiretlerinin bulunduğu Doğu illerine gönder…

…——— Onbirinci Mektup Aziz üstadım, Kürt Teali Cemiyeti`ndeki yakın dostlarımızla görüştüm. Yeni geldiklerinden, birkaç gün sonra verilen talimat çerçevesinde hazırlık yapacaklarını, yalnız Kürt aşiretlerinin bulunduğu Doğu illerine gönderilecek arkadaşlar için büyük bir ödeneğe ihtiyaç olduğunu söylediler. “D.B.R. 3/141“ den gelen mektupta gösterdiler. Urfa, Antep, Maraş ta Fransızlar al…

…ar yaptıkları ve kolordu komutanının takip ettiği yumuşak politikaya rağmen, halkı kandırdıkları yazılıdır. Kabinenin başkanlığına Zeki Paşa`nın getirilmemesi ile ilgili görüş doğru değildir. Bu zat Kürtler üzerinde hâkimdir. Eski Ermeni meselesi unutulmuştur. Sizin ileri sürdüğünüz görüş, herhalde bugün için mevsimsizdir. Bunu, gereğinde başka türlü göstermek mümkündür. Üstâtça yardımlarını her dak…

 

Sait Molla Nasıl Çalışıyordu?

 

…da yer alan Adapazarı ve Karacabey hâdiselerinin başarısızlığa uğramış olması, sözümüzü doğrulamaya yeterlidir, Ancak, buna ne gerek vardı? İngiliz subayı Nowill` in, Diyarbakır bölgesinde. Müslüman Kürt halkını kışkırtmak için pek çok çalıştıktan sonra, Malatya`da eski Elâzığ Valisi Galip ve Malatya Mutasarrıfı Halil Bey`lerle Sivas aleyhine yaratmaya çalıştığı olay, sonuç olarak bütün medeniyet dü…

 

Mister Frew`a Yazdığım Mektup

 

…nin Konya ve Alaca`da bulunan askerleriyle, Teğmen Sadrettin Efendi komutasında Konya`dan gelmekte iken Fahrettin Paşa tarafından tutuklanan seksen neferin ve Kuva-yı Seyyare müfreze komutanlarından Kürt İsmail Ağa ile, Kalecik`teki akrabasından cihada katılmak üzere askerlik yaşı dışındaki kimselerden toplananların Kuva-yı Seyyare`ye katılmalarına engel oluşmaması, 4 – Kuva-yı Seyyare`ye para veri…

 

Çerkez Ethem`e Bir Nasihat Heyeti Gönderiliyor

 

…an, Irak ve Suriye arasında kalan bölge için İtilaf Devletleri temsilcilerinden kurulacak bir komisyon özerk bir yönetim şekli hazırlayacaktır. Antlaşmanın imzalanmasından bir yıl sonra bu bölgenin Kürt halkı Milletler Cemiyeti Meclisi`ne başvurarak Kürtlerin çoğunluğunun Türkiye`den ayrı bağımsız bir devlet kurmak istediklerini ispat ederse ve MecIis de bunu kabul ederse, Türkiye bu bölgedeki her …

…Devletleri temsilcilerinden kurulacak bir komisyon özerk bir yönetim şekli hazırlayacaktır. Antlaşmanın imzalanmasından bir yıl sonra bu bölgenin Kürt halkı Milletler Cemiyeti Meclisi`ne başvurarak Kürtlerin çoğunluğunun Türkiye`den ayrı bağımsız bir devlet kurmak istediklerini ispat ederse ve MecIis de bunu kabul ederse, Türkiye bu bölgedeki her türlü haklarından vazgeçecektir. Mart l92l teklifin…

…eçecektir. Mart l92l teklifinde: İtilaf Devletleri, şimdiki durumu göz önünde bu konuda Sevres taslağında değişiklik yapılmasını dikkate alma eğilimindedir. Şu şartla ki, özerk yönetilen bölgelerle Kürt ve Asurî – Geldani çıkarlarının yeterince korunması için tarafımızdan kolaylıklar gösterilsin. Mart l922 teklifinde: Söz konusu edilmemiştir. Lozan`da: Elbette söz konusu ettirilmemiştir. 3. İKT…

 

Mondros Ateşkes Anlaşmasından Sonra Türkiye`ye Yapılan Dört Barış Teklifi Arasında Bir Karşılaştırma

 

…muydu? Yeni partinin kullandığı slogan bu gerici haykırışlarla dolu değil miydi? Efendiler, bu slogana bağlı olanlardan birinin, çok zaman önce ( 10 Mart 1923 tarihinde) idam edilmiş olan Cebranlı Kürt Halit Bey` e yazdığı mektuptaki şu cümlelere bakınız: “İslâm dünyasının ebedîliğini sağlayan ilkelere saldırıyorlar.“ “Bu konudaki açıklamalarınızı arkadaşlara da okudum. Hepsinin gayretlerini ar…

 

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve En Hain Kafaların Eseri Olan Programı

 

 

“kürdistan” için 7 adet sonuç bulunmuştur:

 

…ri ve arkadaşlarımızla birlikte alınıyor. Vali ve mutasarrıfların hemen hepsi bizimle beraberdir. Anadolu`daki millî teşkilât ilçe ve bucaklara kadar genişledi. İngiliz himayesi altında bağımsız bir Kürdistan kurulması ile ilgili propaganda ortadan kaldırıldı ve taraftarları yola getirildi. Kürtler Türklerle birleşti.

 

Ordu İle Temas

 

…mışlardır. Harput Valisi de görünüşte bir posta hırsızının peşine düşme bahanesiyle otomobille Malatya`ya gelmiştir. Bu maksatla bunlara Adıyaman`daki müfreze de verilmiştir. Maksatlarının Kürtleri, Kürdistan kurulacağı vaadiyle aleyhimize çevirerek, bize karsı suikast yapılmasına yöneltmek olduğu anlaşılmış ve karsı tedbirlere de başvurulmuştur. Diyelim ki, valiyi ve diğerlerini tutuklatmak istiyoruz. M…

 

Sivas Kongresi’ni Baltalama Teşebbüsleri

 

…rinde biraz açıklamalı bilgi vereyim: Efendiler, daha Temmuz başında, Erzurum`da bulunduğumuz sıralarda Celâdet ve Kâmuran Ali adlarında iki şahsın yabancılar tarafından, bol para ile İstanbul`dan Kürdistan`a gönderileceği, bunların yıkıcı propaganda ve aleyhte kışkırtıcılık yapmakla görevlendiril dikleri; bir iki gün içinde hareket etmiş ve edecek oldukları haberi alındı. Bu haber üzerinde, bunların d…

…ağı çekileceğini ve yanlarındaki İngiliz binbaşısı da Urfa`da bulunan İngiliz tü meninin harekete hazır olduğunu bildirmiş ise de, Hacı Bedir Ağa`nın bunun kabul etmediği ve aşiretlerin, Malatya`nın Kürdistan`ı sayılıp Malatya`da Kürt bayrağı çekilmesinde direndikleri, dün akşam Malatya`ya dönmek isteyen valiyi bırakmadıkları abartılmadan arz olu nur. Şartları aşağıdadır: 1- Valinin yerine dönmesi; …

 

Ali Galip Olayı

 

… telgrafta, tahmin buyuracağınız üzere, zamanın gereği olan birçok basmakalıp sözler içinde: Hükûmetin silâh zoruyla kongreyi basma yoluna giderek Müslümanlar arasında kan dökülmesine sebep olacağı, Kürdistan`ı ayaklandırmak suretiyle vatanı parçalatmak plânını para karşılığında yüklenmiş olduklarının belgelerle açığa çıktığı, hükümetin bu işlerde âlet olarak kullandığı adamların perişan edilerek kaçmaya…

 

Hainlerle İşbirliği Yapan Ferit Paşa Kabinesine Hücum

 

…lunan sınırlamaları biraz hafifletmek. Bayındırlık işleri ile ilgili imtiyaz yerine hakkımız üzerine konmuş sınırlamaları da biraz hafifletmek. Bundan başka, adlî kapitülasyonlar, yabancı postaları, Kürdistan… ile ilgili olarak Sevres tasarısında değişiklikler yapılmasını ümit ettirecek bazı belirsiz vaatler… Bu teklifler projesinde, Ermenistan sınırlarının tespiti işi, Birleşmiş Milletler`in gönder…

 

Londra Konferansı`na Katılmamız

 

…etrelik birer bölge ve Marmara da da İmralı dışındaki adalarla İmroz ve Bozcaada askerden arınmış bir duruma getirilecektir. Hiç bir yerde İtilaf Devletleri`nin işgal kuvvetleri kalmayacaktır. 2. KÜRDİSTAN Sevres`de: Fırat`ın doğusunda ve Ermenistan, Irak ve Suriye arasında kalan bölge için İtilaf Devletleri temsilcilerinden kurulacak bir komisyon özerk bir yönetim şekli hazırlayacaktır. Antlaşmanın…

 

Mondros Ateşkes Anlaşmasından Sonra Türkiye`ye Yapılan Dört Barış Teklifi Arasında Bir Karşılaştırma

Araştırma: siirttenote -hk

2 YORUMLAR

  1. Kürdistan demiş olabilir fakat ne anlamda dediğine dikkat edersek peki ve kürdlerede mi Türk diyelim allah aşkına

  2. Bu yazılanlardan Atatük’ün Kürdistan vaat ettiği nasıl çıkarılabiliyor? İngilizlerin vaat ettiği, ayrılıkçılığa karşı bazı Kürtlerle beraber Ermenilere karşı savaşıldığı anlatılmış.

Comments are closed.